Spanje is weer een emigratieland

VAN ONZE CORRESPONDENT STEVEN ADOLF

16-10-12 - 00:00

 

Met bijna een miljoen landverhuizers in twee jaar verlieten meer werkzoekenden Spanje dan er binnenkwamen. Het doet denken aan de jaren zestig en zeventig.

MADRID - Bijna een miljoen personen zijn de afgelopen twee jaar uit Spanje vertrokken als gevolg van de financiële en economische crisis die het land teistert. Dat blijkt uit cijfers die het Spaanse bureau voor statistiek (INE) maandag heeft bekendgemaakt.

Tussen begin 2011 en oktober van dit jaar verlieten 928 duizend bewoners het land. Het overgrote deel betreft buitenlandse immigranten die niet langer in Spanje aan werk kunnen komen. Maar er pakten ook 118 duizend Spanjaarden hun koffers. Het aantal vertrekkende Spanjaarden steeg in de eerste drie kwartalen van 2012 met bijna 22 procent. Spanje is daarmee van een immigratie- in een emigratieland veranderd.

De ommekeer is voor het eerst sinds de jaren zestig en zeventig, toen miljoenen Spanjaarden als arbeidsemigranten vertrokken. Nederland, dat in 1961 een wervingsovereenkomst met Spanje sloot, was in die jaren een van de landen waar de Spanjaarden werk vonden. Arbeidsbemiddelaars hebben het afgelopen jaar gemerkt dat Nederland weer in trek is bij Spanjaarden. In Nederland vinden zij vooral werk in de gezondheidszorg, ict en in de techniek.

Het aantal geboorten in Spanje is onvoldoende om de bevolking op peil te houden. Vooralsnog gaat het om een bescheiden bevolkingskrimp van 36 duizend tot ruim 46 duizend inwoners. De trend is echter dat de krimp in versneld tempo zal doorzetten.

Anders dan voorheen zet de Nederlandse overheid zich niet actief in om Spanjaarden aan te trekken. 'Nederland heeft een tekort aan gekwalificeerd personeel en dat zal alleen maar oplopen', zegt Henk van Soest, die vanuit Madrid jonge Spanjaarden voor de Nederlandse arbeidsmarkt werft. 'Ambtenaren erkennen dat ook. Maar ze zeggen dat immigratie politiek niet bespreekbaar is.'

In april sprak de Duitse bondskanselier Angela Merkel een voorkeur uit voor het aantrekken van Spaanse immigranten om te voorzien in de arbeidsmarkt. Gediplomeerde Spanjaarden worden al tijdens hun opleiding uitgenodigd om in Duitsland te komen werken en er worden taalcursussen georganiseerd om de overstap te versoepelen. Op de Duitse ambassade in Madrid is een aparte afdeling voor de nieuwe migranten ingericht.

'Dat zie je in Nederland niet', zegt bemiddelaar Van Soest. Nederland dreigt daarmee een kans te missen om goed opgeleide immigranten te werven, vindt hij.

De werkloosheid in Spanje onder de jeugd is opgelopen tot 50 procent van de school- en universiteitverlaters. Verwacht wordt dat tot 2020 zo'n 1,4 miljoen Spanjaarden zullen emigreren op zoek naar werk. Nederland is een van de opties. Pedro Cano (32), een beginnend vertaler Spaans/Engels/ Frans uit Cordoba zegt dat hij binnenkort wil vertrekken. 'Een andere baan zoeken binnen de Europese Unie is het makkelijkst. En ik heb een vriend die al in Amsterdam zit.'

Lola Mogollo (28) uit Cádiz werkt al sinds vorig jaar als tandarts bij een praktijk in Utrecht, nadat ze in Spanje niet aan de bak kwam. 'Geen flauw idee hoe lang ik hier blijf. Ik ben in elk geval Nederlands aan het leren.' Streekgenote Veronica Sanz (27) ging dit jaar als scheepsbouwkundig ingenieur aan de slag bij baggeraar Boskalis in Dordrecht. 'Ik had al eerder acht maanden zonder werk gezeten. Ik wilde nu meer stabiliteit', aldus Sanz.

Uit het bevolkingsregister blijkt dat het vooralsnog om enkele duizenden Spanjaarden gaat die zich de afgelopen jaren in Nederland hebben gevestigd. 'Maar de meesten schrijven zich niet in, dus de werkelijke aantallen liggen aanzienlijk hoger', zegt Lucia Lameiro, van de Federatie van verenigingen van Spaanse migranten in Nederland. Uit het groeiend aantal e-mails met verzoeken om hulp of informatie merkt Lameiro het afgelopen jaar een grote nieuwe toevloed. 'Je ziet dat ook bij de Spaanse verenigingen in Den Haag en Rotterdam. En het aantal migrantenkinderen die zich inschrijven voor de Spaanse lessen van de Spaanse overheid groeit. De Spaanse immigratie zit duidelijk opnieuw in de lift.'

STEVEN ADOLF SCHREEF HET BOEK MI CASA SU CASA OVER DE GESCHIEDENIS VAN DE SPAANSE IMMIGRANTEN IN NEDERLAND, DAT ONLANGS BIJ UITGEVERIJ DE NIEUWE HAAGSCHE VERSCHEEN. IN HET HAAGSE MUSEON IS EEN TENTOONSTELLING MET DIT THEMA INGERICHT. DIE ZAL OOK ELDERS IN HET LAND TE ZIEN ZIJN.

EERSTE GASTARBEIDERS
De federatie van verenigingen van Spaanse migranten in Nederland herdenkt deze week dat ruim vijftig jaar geleden Nederland met Spanje een overeenkomst sloot om 'gastarbeiders' te gaan werven. Spanjaarden arriveerden in de jaren zestig met tienduizenden tegelijk en groeiden zo snel uit tot de grootste groep arbeidsmigranten. Het betrof hier vooral ongeschoolde arbeiders die actief werden geworven door het Nederlands bedrijfsleven. Aan de toestroom kwam halverwege de jaren zeventig een eind. De meeste Spanjaarden keerden terug naar hun land van herkomst.

 

 

 



Naar nieuwsoverzicht